Theo quy định của Bộ Luật Dân sự 2015 thì: “Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.”
Một số loại hợp đồng thông dụng hiện nay là:
Các bên có thể thỏa thuận về hình thức của hợp đồng bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Tuy nhiên do giao dịch bằng lời nói và hành vi có nhiều rủi ro nếu xảy ra tranh chấp bởi sự việc diễn ra thường không được ghi nhận lại. Vậy nên hợp đồng bằng văn bản được ưa chuộng hơn khi hai bên chủ thể giao kết hợp đồng với nhau.
Trong hợp đồng bằng văn bản, các bên được quyền tự do thỏa thuận với nhau các điều khoản liên quan đến giao dịch (thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc, giá trị hợp đồng, quyền và nghĩa vụ của các bên, phương thức giải quyết tranh chấp…). Tuy nhiên việc tự do thỏa thuận này phải tuân thủ “không vi phạm điều cấm của luật”. Mỗi bên chủ thể khi giao kết hợp đồng đều phải cẩn thận trong từng điều khoản hợp đồng, tránh rủi ro và hạn chế những điều khoản bất lợi cho bản thân.
Ở các tập đoàn lớn, tổng công ty, các ngân hàng luôn có bộ phận pháp chế riêng để quản lý các hoạt động liên quan đến pháp lý trong lĩnh vực kinh doanh, rà soát và xây dựng toàn bộ các hợp đồng và giao dịch thương mại của công ty nhằm phòng tránh rủi ro pháp lý và giảm thiểu những vụ kiện có thể xảy ra.
Tuy nhiên không phải tất cả các công ty đều có khả năng vận hành và quản lý một bộ phận pháp chế riêng biệt. Đa phần các công ty ở Việt Nam quy mô vừa và nhỏ sẽ tìm đến công ty, luật sư tư vấn soạn thảo hợp đồng và rà soát hợp đồng chuyên nghiệp để được tư vấn và hỗ trợ.
Thuê luật sư tư vấn soạn thảo hợp đồng và rà soát hợp đồng, khách hàng sẽ được hỗ trợ để giải quyết những vấn đề sau:
– Tư vấn các quy định của pháp luật và việc áp dụng trong thực tiễn liên quan đến các điều khoản trong các loại hợp đồng của doanh nghiệp;
– Tham gia đàm phán hợp đồng cùng các bên,
– Tư vấn và tham gia các giai đoạn thương thảo để thực hiện ký kết hợp đồng cùng doanh nghiệp;
– Tư vấn tối ưu việc soạn thảo và ký kết hợp đồng để đảm bảo lợi ích tối đa cho doanh nghiệp và cân bằng được lợi ích của các bên trong hợp đồng;
– Thẩm định các nội dung trong bản dự thảo hợp đồng của doanh nghiệp với các đối tác theo các yêu cầu của doanh nghiệp và theo quy định của pháp luật;
– Tư vấn pháp lý các vấn đề liên quan khác trên cơ sở các quy định của pháp luật về hợp đồng theo yêu cầu của doanh nghiệp;
– Tư vấn, giải quyết tranh chấp hợp đồng;
– Tư vấn, giải thích nội dung liên quan đến hợp đồng cho doanh nghiệp;
– Tư vấn toàn diện các vấn đề liên quan đến hợp đồng của doanh nghiệp.
Để tránh tình trạng hợp đồng thiếu tính chặt chẽ, sai phạm về pháp luật… VPLS cung cấp dịch vụ luật sư soạn thảo hợp đồng và rà soát hợp đồng chuyên nghiệp với đội ngũ luật sư, nhân viên pháp lý giỏi tiến hành hỗ trợ khách hàng trong quá trình thương thảo và ký kết hợp đồng.
Quy trình tư vấn, soạn thảo hợp đồng và rà soát hợp đồng tại Luật sư:
Bước 1: Tiếp nhận thông tin và yêu cầu của khách hàng
Bước 2: Nghiên cứu và đánh giá nội dung khách hàng yêu cầu tư vấn
Bước 3: Thông báo phí luật sư và thời gian hoàn thành công việc
Bước 4: Thực hiện tư vấn soạn thảo hợp đồng và rà soát hợp đồng cho khách hàng
Bước 5: Thanh toán và nhận hợp đồng
Để đảm bảo quyền lợi cho các bên giao kết cũng như đảm bảo tuân thủ đúng các quy định của pháp luật liên quan, khách hàng có thể yên tâm tuyệt đối khi lựa chọn dịch vụ luật sư tư vấn soạn thảo hợp đồng và rà soát hợp đồng tại Chúng tôi. Chúng tôi luôn hỗ trợ khách hàng trong quá trình thực hiện hợp đồng cũng như hỗ trợ tư vấn sau khi thực hiện hợp đồng đối với những trường hợp phát sinh.
Lưu ý khi soạn thảo hợp đồng có thể hiểu là những vấn đề pháp lý, kỹ thuật và thực tiễn mà các bên cần xem xét, đánh giá kỹ lưỡng trước khi đặt bút ký. Đây không chỉ là câu chuyện về hình thức hợp đồng, mà là tổng hòa của các yếu tố: chủ thể, đối tượng, quyền – nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý và cơ chế xử lý tranh chấp.
Trong bối cảnh pháp luật ngày càng hoàn thiện, nhưng hoạt động kinh doanh ngày càng phức tạp, hợp đồng không còn đơn thuần là “thỏa thuận ghi nhận ý chí”, mà đã trở thành công cụ phân bổ rủi ro và bảo vệ lợi ích. Một hợp đồng soạn thảo sơ sài có thể khiến doanh nghiệp:
Mất quyền đòi thanh toán hoặc bồi thường;
Gánh trách nhiệm pháp lý vượt quá dự kiến;
Bị động khi xảy ra tranh chấp do thiếu cơ chế xử lý rõ ràng.
Do đó, việc nắm vững lưu ý pháp lý khi soạn thảo hợp đồng là yêu cầu bắt buộc, đặc biệt với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các giao dịch có giá trị lớn.
Một trong những điểm cần lưu ý khi soạn thảo hợp đồng đầu tiên chính là xác định đúng chủ thể tham gia hợp đồng. Chủ thể phải có đầy đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự theo quy định.
Đối với doanh nghiệp, cần kiểm tra:
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
Ngành nghề kinh doanh có phù hợp với giao dịch hay không;
Tình trạng pháp lý (đang hoạt động, tạm ngừng hay giải thể).
Việc bỏ qua bước này có thể khiến hợp đồng vô hiệu ngay từ đầu, dù nội dung thỏa thuận hoàn toàn hợp lý.
Một sai lầm khi soạn thảo hợp đồng thường gặp là không kiểm tra thẩm quyền của người ký. Trong nhiều vụ tranh chấp, bên ký hợp đồng không phải là người đại diện theo pháp luật, cũng không có giấy ủy quyền hợp lệ, dẫn đến hợp đồng không ràng buộc trách nhiệm pháp lý đối với doanh nghiệp.
Do đó, khi soạn thảo hợp đồng, cần:
Ghi rõ thông tin người ký;
Kiểm tra căn cứ đại diện (đại diện theo pháp luật hoặc theo ủy quyền);
Yêu cầu xuất trình văn bản ủy quyền hợp lệ nếu cần.
Đối tượng hợp đồng là nội dung cốt lõi, quyết định việc hợp đồng có thực hiện được hay không. Một trong những lưu ý khi soạn thảo hợp đồng là phải mô tả đối tượng cụ thể, có thể xác định được và không trái pháp luật.
Ví dụ:
Với hợp đồng mua bán hàng hóa: cần mô tả chủng loại, số lượng, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật;
Với hợp đồng dịch vụ: cần xác định rõ phạm vi công việc, kết quả đầu ra, thời hạn thực hiện.
Việc mô tả mơ hồ dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau, là nguyên nhân phổ biến của tranh chấp.
Nhiều hợp đồng chỉ ghi nhận chung chung nghĩa vụ của các bên, nhưng không giới hạn phạm vi thực hiện. Đây là sai lầm khi soạn thảo hợp đồng khiến một bên có thể bị yêu cầu thực hiện những nghĩa vụ vượt quá dự kiến ban đầu.
Luật sư thường khuyến nghị cần quy định:
Phạm vi công việc cụ thể;
Những nội dung không thuộc trách nhiệm;
Các trường hợp miễn trừ trách nhiệm.
Một hợp đồng chặt chẽ cần phân định rõ đâu là nghĩa vụ cốt lõi, đâu là nghĩa vụ hỗ trợ. Điều này có ý nghĩa quan trọng khi xác định vi phạm hợp đồng và trách nhiệm pháp lý phát sinh.
Khi soạn thảo hợp đồng, cần lưu ý:
Tránh liệt kê nghĩa vụ trùng lặp;
Gắn nghĩa vụ với thời hạn cụ thể;
Quy định rõ hậu quả khi không thực hiện đúng nghĩa vụ.
Hợp đồng không nên được xây dựng theo hướng “áp đặt”, đặc biệt trong giao dịch thương mại. Một hợp đồng mất cân bằng quá mức có thể bị tòa án xem xét vô hiệu từng phần hoặc toàn bộ.
Đây là lưu ý pháp lý khi soạn thảo hợp đồng mà nhiều doanh nghiệp bỏ qua, nhất là khi sử dụng mẫu hợp đồng sẵn có.
Giá và thanh toán là nội dung thường xuyên phát sinh tranh chấp. Khi soạn thảo hợp đồng cần chú ý:
Xác định rõ giá đã bao gồm hay chưa bao gồm thuế;
Phương thức thanh toán (chuyển khoản, tiền mặt);
Thời hạn và điều kiện thanh toán.
Việc quy định không rõ ràng dễ dẫn đến tình trạng khó thu hồi công nợ.
Để hạn chế rủi ro, hợp đồng nên kèm theo các biện pháp bảo đảm như:
Đặt cọc;
Ký quỹ;
Bảo lãnh;
Phạt chậm thanh toán.
Đây là một trong những điểm cần lưu ý khi soạn thảo hợp đồng giúp tăng khả năng thực thi trên thực tế.
Phạt vi phạm chỉ có hiệu lực khi được thỏa thuận rõ trong hợp đồng. Mức phạt cần tuân thủ giới hạn theo quy định pháp luật chuyên ngành (nếu có).
Nhiều doanh nghiệp mắc sai lầm khi soạn thảo hợp đồng do quy định mức phạt vượt trần, dẫn đến điều khoản bị vô hiệu.
Hợp đồng nên dự liệu rõ:
Các loại thiệt hại được bồi thường;
Trường hợp loại trừ trách nhiệm;
Giới hạn tổng mức bồi thường.
Đây là nội dung quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro tài chính khi xảy ra tranh chấp.
Một trong những lưu ý khi soạn thảo hợp đồng là phải quy định rõ các trường hợp được sửa đổi hoặc chấm dứt, tránh tình trạng một bên đơn phương chấm dứt gây thiệt hại cho bên còn lại.
Cần làm rõ:
Nghĩa vụ thanh toán còn lại;
Trách nhiệm bồi thường;
Hiệu lực của các điều khoản hậu hợp đồng.
Từ thực tiễn tư vấn và tranh tụng, có thể kể đến một số sai lầm khi soạn thảo hợp đồng phổ biến như:
Sử dụng mẫu hợp đồng trên mạng mà không điều chỉnh;
Sao chép điều khoản không phù hợp giao dịch;
Không cập nhật quy định pháp luật mới;
Không dự liệu tình huống tranh chấp.
Những sai lầm này có thể khiến hợp đồng trở thành “rủi ro tiềm ẩn” thay vì công cụ bảo vệ quyền lợi.
Để hạn chế tranh chấp, khi soạn thảo hợp đồng cần chú ý:
Ngôn ngữ rõ ràng, dễ hiểu;
Hạn chế thuật ngữ đa nghĩa;
Quy định cơ chế giải quyết tranh chấp cụ thể;
Có sự rà soát của luật sư chuyên môn.
Đây là những lưu ý khi soạn thảo hợp đồng mang tính thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí về sau.
Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng dịch vụ luật sư trong các trường hợp:
Hợp đồng có giá trị lớn;
Giao dịch phức tạp hoặc xuyên biên giới;
Hợp đồng dài hạn, nhiều rủi ro;
Không có bộ phận pháp chế nội bộ.
Luật sư không chỉ giúp soạn thảo hợp đồng đúng luật, mà còn dự liệu rủi ro và bảo vệ lợi ích lâu dài cho khách hàng.
LS TRẦN MINH HÙNG