Hợp đồng hôn nhân có thật sự tồn tại theo quy định pháp luật hay chỉ là sản phẩm của phim ảnh? Nhiều người cho rằng có thể ký kết hợp đồng để ràng buộc các quyền và nghĩa vụ trong hôn nhân, nhưng liệu điều này có hợp pháp không? Đặc biệt, việc đăng ký kết hôn giả tạo thông qua hợp đồng hôn nhân có bị coi là vi phạm pháp luật?

Bài viết dưới đây của luật sư sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bản chất của hợp đồng hôn nhân, tính hợp pháp cũng như những quy định liên quan theo pháp luật Việt Nam.

Hợp đồng hôn nhân là gì?

Theo Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự. Trong khi đó, theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng được pháp luật công nhận sau khi đăng ký kết hôn.

Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện chưa có quy định cụ thể về hợp đồng hôn nhân. Dù vậy, có thể hiểu rằng đây là sự thỏa thuận giữa hai bên về quyền lợi, nghĩa vụ trong giai đoạn trước, trong và sau khi kết hôn. Một trong những dạng phổ biến của thỏa thuận hôn nhân là việc xác lập chế độ tài sản vợ chồng trước khi đăng ký kết hôn.

Khi nào thì hợp đồng này có hiệu lực?

Theo quy định tại Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu hai bên muốn áp dụng chế độ tài sản theo thỏa thuận, thì phải lập văn bản có công chứng hoặc chứng thực trước khi kết hôn. Chế độ này có hiệu lực từ ngày đăng ký kết hôn.

Ký kết hợp đồng hôn nhân có hợp pháp không?

Như vậy, việc ký kết hợp đồng kết hôn nhằm xác định quyền sở hữu tài sản của hai bên trước khi cưới là hoàn toàn hợp pháp, miễn là tuân thủ đúng quy định. Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý, hôn nhân hợp đồng sẽ có hiệu lực từ thời điểm đăng ký kết hôn.

Nội dung cơ bản của hợp đồng thỏa thuận tài sản trong hôn nhân

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, khi vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo hợp đồng thỏa thuận hôn nhân, các nội dung cơ bản cần được xác định bao gồm:

• Xác định tài sản chung và tài sản riêng của mỗi bên trong quan hệ vợ chồng.
• Quyền và nghĩa vụ của hai bên đối với tài sản chung, tài sản riêng và các giao dịch liên quan. Ngoài ra, cần quy định rõ tài sản được sử dụng để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của gia đình.
• Điều kiện, thủ tục và nguyên tắc phân chia tài sản khi chấm dứt chế độ tài sản trong hôn nhân.
• Các nội dung khác có liên quan theo thỏa thuận của hai bên.

Trong trường hợp hợp đồng kết hôn không quy định hoặc nội dung không rõ ràng, việc giải quyết sẽ dựa trên các quy định tại Điều 29, 30, 31 và 32 của Luật Hôn nhân và Gia đình cũng như các quy định pháp luật liên quan. Việc thiết lập một hợp đồng hôn nhân với các thỏa thuận tài sản rõ ràng sẽ giúp vợ chồng tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi trong tương lai.

Kết hôn giả tạo qua hợp đồng hôn nhân có vi phạm pháp luật không?

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi như:

• Kết hôn giả tạo, ly hôn không thực sự nhằm chấm dứt quan hệ hôn nhân.
• Tảo hôn, ép buộc hoặc lừa dối để kết hôn.
• Đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc sống chung như vợ chồng với người khác.
• Kết hôn hoặc chung sống giữa những người có quan hệ huyết thống gần, bao gồm cha mẹ nuôi và con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể,…
• Đòi hỏi tài sản khi kết hôn.
• Dùng bạo lực hoặc lừa dối để ly hôn.
• Lợi dụng quyền hôn nhân để trục lợi như mua bán người, bóc lột lao động hoặc xâm phạm tình dục.

Căn cứ vào khoản 11, Điều 3 của Luật này, kết hôn giả tạo là việc lợi dụng hôn nhân để phục vụ mục đích khác, như nhập quốc tịch, xuất nhập cảnh hoặc hưởng lợi ích nào đó, mà không xuất phát từ mong muốn xây dựng gia đình.

Như vậy, mọi hành vi kết hôn chỉ để đạt được mục đích cá nhân, không nhằm xây dựng hôn nhân thực sự, đều vi phạm pháp luật. Nếu hợp đồng kết hôn chỉ để hợp thức hóa một mối quan hệ trên giấy tờ mà không có cơ sở pháp lý rõ ràng, thì đây cũng được coi là kết hôn trái pháp luật. Tuy nhiên, trường hợp thỏa thuận hôn nhân liên quan đến tài sản của vợ chồng trước khi kết hôn và được lập theo đúng quy định tại Điều 47 của Luật Hôn nhân và Gia đình vẫn được công nhận hợp pháp.
Luật sư Trần Minh Hùng – Tốt nghiệp đại học Luật TPHCM, tốt nghiệp Học viện Tư Pháp, Tốt nghiệp Luật sư, thuộc Đoàn LS TPHCM, Thuộc Liên đoàn LSVN là một trong những luật sư sáng lập văn phòng luật, giàu kinh nghiệm về kiến thức và thực tiễn đã dành nhiều thắng lợi vụ kiện và quan trọng luật sư Hùng luôn coi trọng chữ Tâm của nghề luật sư và trách nhiệm đối với xã hội nên đã được nhiều hãng báo chí, truyền thông, Đài truyền hình, Đài tiếng nói Việt nam phỏng vấn pháp luật,  nhiều lĩnh vực quan trọng liên quan đến đời sống. Luật sư Trần Minh Hùng là đối tác tư vấn pháp luật được nhiều hãng truyền thông, báo chí trong nước  tin tưởng với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn trên VOV Giao Thông – Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh VOH TPHCM, Đài truyền hình TP.HCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình SCTV, THĐN, Truyền hình Quốc Hội VN, Truyền hình Công an ANTV, Đài truyền hình Vĩnh Long, Đài phát thanh kiên giang, Đài Bình Dương, Truyền hình Quốc Phòng, VTC... và các hãng báo chí trên cả nước, được các tổ chức, trường Đại học Luật TP.HCM mời làm giám khảo các cuộc thi Phiên tòa giả định với Đại học cảnh sát, mời làm chuyên gia ý kiến về các sự kiện lớn, được mời dạy bồi dưỡng nghiệp vụ cho các luật sư……là đối tác tư vấn luật của các hãng truyền thong, các tổ chức, xã hội uy tín và chuyên nghiệp và luôn mang lại niềm tin cho khách hàng và ghi nhận sự đóng góp của chúng tôi cho xã hội...là luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như Viettinbank, các vụ Giết Người do mâu thuẫn hát karaoke tại Bình Chánh, Bào chữa chủ tịch Huyện Đông Hòa – Phú Yên, Đại án Vụ cướp bitcoin 35 tỷ Long Thành- Dầu Dây, Bào chữa vụ Đại Án Đăng Kiểm, Bào chữa vụ đại án Khai thác Cát Cần giờ, Bào chữa bị cáo Huân không đeo khẩu trang mùa Covit, Vụ Nữ sinh Tân Bình bị cắt tai, bảo vệ cho MC Trấn Thành, Bào chữa, bảo vệ vụ "Bác sĩ khoa rút ống thở", Bảo vệ cho người cho thuê nhà vụ Công ty Thế giới Di Động không trả tiền thuê nhà mùa dịch covid, Tư vấn cho nghệ sĩ Thương Tín, bảo vệ vụ đổ xăng đốt 10 người tại TPHCM, Bảo vệ thành công vụ 1 bệnh nhân bị xông hơi chết tại nhà bè, các vụ Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, cưỡng đoạt, cướp, gây thương tích, tham ô, mua bán ma túy, cố ý làm trái, bào chữa vụ án cựu Cảnh sát Buôn Lậu và các bị cáo kiên quan, bào chữa vụ chiếm đoạt tiền công nghệ của nước Úc của bị can về công nghệ, bào chữa vụ Mua bán khẩu trang mùa covid, bào chữa nhiều vụ án ma túy, bào chữa vụ lợi dụng chức vụ quyền hạn của tổ chức tín dụng ngân hàng... .… và rất nhiều các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi..…là hãng luật tư vấn luật cho nhiều công ty Việt Nam và nước ngoài trên cả nước luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.
Chúng tôi hội đủ các luật sư chuyên về các lĩnh vực, kinh nghiệm, chuyên sâu như: hình sự, dân sự, kinh tế, thừa kế, hợp đồng, đất đai, ly hôn, dịch vụ nhà đất, di chúc, lao động…