Chỉ còn tin nhắn Zalo, có đòi được tiền đã cho vay?

Theo khoản 1 Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS), giao dịch dân sự có thể được xác lập bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Giao dịch được thực hiện qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử cũng được coi là giao dịch bằng văn bản.

Theo quy định này, việc vay tiền được xác lập bằng lời nói hoặc qua tin nhắn vẫn được pháp luật công nhận là giao dịch dân sự hợp pháp nếu đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.

Việc bên cho vay chuyển khoản 500 triệu đồng vào tài khoản của bên vay là căn cứ thể hiện các bên đã xác lập và thực hiện giao dịch vay tài sản. Đồng thời, tin nhắn cảm ơn của bên vay sau khi nhận tiền là tình tiết thể hiện việc đã nhận tiền và thừa nhận sự tồn tại của khoản vay.

Điều 463 BLDS 2015 quy định hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn, bên vay phải hoàn trả tài sản cùng loại đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Như vậy, dù không lập hợp đồng bằng văn bản, việc giao kết thông qua lời nói, tin nhắn hoặc các phương thức khác theo quy định của pháp luật vẫn được xem là đã xác lập hợp đồng vay tài sản.

Trong trường hợp này, quan hệ vay tiền có thể được chứng minh bằng các tài liệu, chứng cứ như tin nhắn trao đổi về việc vay tiền, sao kê ngân hàng thể hiện việc chuyển khoản, tin nhắn cam kết hoặc hứa hẹn thời hạn trả nợ và các chứng cứ liên quan khác.

Do đó, có cơ sở xác định các bên đã xác lập hợp đồng vay tài sản hợp pháp. Kể từ thời điểm hợp đồng được xác lập, các bên có đầy đủ quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật; quyền và lợi ích hợp pháp của bên cho vay cũng được pháp luật bảo vệ.

Theo khoản 1 Điều 466 BLDS 2015, bên vay có nghĩa vụ hoàn trả đầy đủ số tiền đã vay khi đến thời hạn đã thỏa thuận. Vì vậy, đối với khoản vay 500 triệu đồng, bên vay có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ theo đúng cam kết. Việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ là hành vi vi phạm nghĩa vụ dân sự theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bên vay nhiều lần hứa hẹn nhưng không trả nợ hoặc phủ nhận việc vay tiền thì đã vi phạm thỏa thuận giữa các bên, đồng thời xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của bên cho vay.

Trong trường hợp này, các bên có thể ưu tiên thương lượng, hòa giải để giải quyết tranh chấp. Nếu không đạt kết quả, bên cho vay có quyền khởi kiện tại tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bên vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo quy định của pháp luật.

Đối với trường hợp còn lưu sao kê chuyển khoản và tin nhắn Zalo trao đổi về việc vay tiền, bên cho vay có thể khởi kiện để yêu cầu tòa án buộc bên vay hoàn trả khoản tiền đã vay. Để tòa án xem xét, đánh giá và công nhận các tin nhắn Zalo cùng dữ liệu điện tử này làm chứng cứ, bên cho vay cần thu thập hợp pháp và giao nộp các tài liệu như: sao kê tài khoản ngân hàng thể hiện khoản tiền đã chuyển cho bên vay; vi bằng ghi nhận hình ảnh, tin nhắn Zalo, giao dịch chuyển khoản và các tài liệu liên quan khác (nếu có).